Zimowy poranek na budowie czy placu składowym zaczyna się często od chuchania w dłonie i rozcierania zgrabiałych palców, zanim w ogóle da się chwycić narzędzie. Zmarznięte ręce tracą czucie i precyzję, przez co trudniej utrzymać klucz, zapiąć klamrę czy pewnie złapać ładunek, a to prosta droga do skaleczeń i upuszczonych przedmiotów. Rękawice robocze zimowe mają więc chronić dłonie przed zimnem, a zarazem pozwalać na sprawną pracę, co w praktyce wymaga kompromisu między ciepłem a zręcznością. W tym artykule wyjaśniamy, co oznaczają symbole na rękawicach, z jakich materiałów się je wykonuje, czym różnią się poszczególne konstrukcje i na co zwrócić uwagę przy doborze rozmiaru.
Dlaczego dłonie marzną jako pierwsze?
W chłodzie organizm broni przede wszystkim narządów wewnętrznych. Naczynia krwionośne w kończynach się zwężają, przez co do palców dociera mniej ciepłej krwi. Dłonie mają przy tym dużą powierzchnię w stosunku do objętości i niewiele tkanki, która mogłaby zatrzymywać ciepło.
Skutki szybko odczuwa się w pracy. Wychłodzone palce stają się sztywne, słabnie siła chwytu i spada wrażliwość dotyku. Utrata precyzji ruchów w zimnie zwiększa ryzyko urazów, bo trudniej wyczuć, czy narzędzie lub ładunek są pewnie trzymane. Dlatego ocieplenie dłoni to kwestia bezpieczeństwa, a nie wyłącznie komfortu.
Oznaczenia na rękawicach – EN 511 i EN 388
Rękawice ochronne dopuszczone do pracy jako środek ochrony indywidualnej mają na sobie piktogramy i ciągi cyfr, które wynikają z europejskich norm. Dwie z nich mają największe znaczenie dla pracy w zimie. Norma EN 511 opisuje ochronę przed zimnem i oznacza się ją symbolem płatka śniegu z trzema cyframi.
| Pozycja cyfry | Co oznacza | Zakres |
|---|---|---|
| Pierwsza | ochrona przed zimnem konwekcyjnym, czyli chłodnym powietrzem | od 0 do 4 |
| Druga | ochrona przed zimnem kontaktowym, na przykład przy chwytaniu zmrożonych przedmiotów | od 0 do 4 |
| Trzecia | odporność na przenikanie wody | 0 lub 1 |
Im wyższa cyfra, tym lepsza ochrona, a litera X oznacza, że danego parametru nie badano. Przykładowo oznaczenie 121 informuje o podstawowej ochronie przed chłodnym powietrzem, lepszej przed zimnem kontaktowym i odporności na przemakanie.
Druga norma, EN 388, opisuje odporność mechaniczną. Pod symbolem tarczy z młotkiem pojawiają się cyfry i litery określające odporność na ścieranie, przecięcie, rozdarcie i przekłucie, a także, w nowszej wersji normy, wynik badania przecięcia według EN ISO 13997 oraz opcjonalną ochronę przed uderzeniem. Na budowie czy przy przeładunku to właśnie te parametry decydują o trwałości rękawic, więc ciepło to tylko część obrazu.
Materiały i konstrukcje
Rękawiczki robocze ocieplane występują w kilku podstawowych odmianach, które różnią się ciepłem, chwytnością i odpornością na warunki pracy. Każda z nich ma swoje zastosowanie.
Dzianina z powłoką
Popularne rozwiązanie to ocieplana dzianina akrylowa lub poliestrowa, pokryta na wewnętrznej stronie dłoni warstwą lateksu lub nitrylu. Powłoka lateksowa, często o spienionej, chropowatej fakturze, zapewnia dobry chwyt w wilgoci i na mokrych przedmiotach. Nitryl lepiej znosi kontakt z olejami i smarami. Takie rękawice są stosunkowo cienkie, więc pozwalają na precyzyjną pracę, choć na silny mróz bywają niewystarczające.
Skóra
Rękawice skórzane, wykonane ze skóry licowej lub dwoiny, często z podszewką z futerka lub ocieplenia syntetycznego, są trwałe i dobrze chronią przed przetarciami. Sprawdzają się przy pracy z drewnem, stalą czy materiałami budowlanymi. Wymagają jednak impregnacji, bo zamoczona skóra po wyschnięciu twardnieje.
Materiały syntetyczne z membraną
Rękawice z tkanin syntetycznych z wodoodporną membraną i ociepleniem z mikrowłókien łączą ochronę przed wilgocią z dobrą elastycznością. Często mają wzmocnienia na dłoni i palcach oraz elementy chroniące przed uderzeniami na grzbiecie. Sprawdzają się przy pracy na deszczu i mokrym śniegu.
Bez względu na rodzaj materiału przydaje się zwrócić uwagę na kilka elementów konstrukcji:
- mankiet ze ściągaczem lub dłuższy mankiet, który zachodzi na rękaw kurtki i nie wpuszcza śniegu;
- regulację na nadgarstku, na przykład rzepem, która ogranicza dostęp zimnego powietrza;
- wzmocnienia między kciukiem a palcem wskazującym, gdzie rękawice zużywają się najszybciej;
- wyjmowaną wkładkę ocieplającą, którą można osobno wysuszyć.
Pięć palców, trzy palce czy łapawice?
Kształt rękawicy ma bezpośredni wpływ na ciepło i zręczność. Łapawice, czyli rękawice z jednym palcem na kciuk, są najcieplejsze, bo palce ogrzewają się nawzajem. Utrudniają jednak precyzyjne czynności i chwytanie małych elementów.
Rękawice pięciopalcowe dają największą swobodę ruchów i są najczęściej wybierane do pracy z narzędziami. Rozwiązaniem pośrednim są modele trzypalcowe, w których palec wskazujący i kciuk mają osobne miejsca, a pozostałe palce znajdują się we wspólnej komorze. Przy pracy statycznej na silnym mrozie cieplejsze bywają łapawice, natomiast przy montażu czy obsłudze maszyn rękawiczki zimowe robocze z pięcioma palcami pozwalają zachować potrzebną zręczność.
Rozmiar i chwytność
Zbyt ciasne rękawice uciskają dłoń, utrudniają krążenie i przez to grzeją słabiej, a zbyt luźne przesuwają się i zmniejszają pewność chwytu. Rozmiary rękawic ochronnych podaje się zwykle w skali od 6 do 11, opartej na obwodzie i długości dłoni. Przy doborze właściwego rozmiaru przydaje się prosty sposób postępowania:
- Obwód dłoni mierzy się centymetrem krawieckim wokół najszerszej części, tuż pod kostkami palców, bez kciuka.
- Długość mierzy się od nadgarstka do końca palca środkowego.
- Wyniki porównuje się z tabelą rozmiarów producenta, bo poszczególne modele mogą się nieco różnić.
- Podczas przymiarki warto zacisnąć dłoń w pięść i sprawdzić, czy materiał nie napina się na kostkach.
- Przy ocieplanych modelach przydaje się przetestowanie chwytu narzędzia lub drobnego przedmiotu.
Pomocną informacją bywa też klasa zręczności, którą niektórzy producenci podają na podstawie badania polegającego na podnoszeniu metalowych kołeczków w rękawicach. Wyższa klasa oznacza, że rękawica pozwala na precyzyjniejsze ruchy.
Wiedza przydatna przed sezonem
Dobór rękawic na zimę wymaga pogodzenia kilku potrzeb, czyli ochrony przed zimnem, odporności mechanicznej, zręczności i wygody. Oznaczenia norm EN 511 i EN 388 pomagają ocenić, przed czym dana para faktycznie chroni, a rodzaj materiału i konstrukcji decyduje o tym, jak sprawdzi się przy konkretnych zadaniach. Rękawice robocze zimowe ocieplane najlepiej mieć w zapasie w dwóch parach, bo wilgotne od środka szybko tracą właściwości i potrzebują czasu na wyschnięcie. Zanim nadejdą mrozy, warto zmierzyć dłoń, przyjrzeć się oznaczeniom na rękawicach i zastanowić się, czy w pracy ważniejsze jest ciepło, czy precyzja, bo od tej odpowiedzi zależy wybór właściwej pary.